FED’in piyasalara para vermemesiyle başlayan ateş ve Morgan Stanley’den gelen, ‘Yunanistan temerrüde düşecek’ açıklaması dünyayı salladı. Avrupa borsaları yüzde 5 değer kaybetti, dolar TL karşısında tarihi rekora ulaştı

ABD Merkez Bankası’nın (FED) piyasaya para vermek yerine sadece 400 milyar dolarlık kısa ve uzun vadeli tahvil değişimine gideceğini açıklaması ve ekonomik büyümede aşağı yönlü riskler olduğuna işaret etmesinin ardından Yunanistan’ın iflas edebileceği ve Fransız şirketlerin bankalardan mevduat çekip ABD’ye götürdüğü haberleri dünya piyasalarını bir kez daha derinden sarstı. Avrupa başta olmak üzere global ekonomide yavaşlama endişeleri ve risk iştahının bozulması sonucu gelişmekte olan piyasalardan çıkışların devam etmesiyle dolar, Türk Lirası karşısında yeni tarihi zirvesi olan 1.84 seviyesini aştı. Gösterge faiz yüzde 8.59 seviyesine kadar yükseldi. Avrupa’da ekonomik durgunluk endişesi doruğa çıkınca para güvenli liman olarak gördüğü ABD’ye kaçtı. ABD tahvil faizleri tarihi düşük düzeye indi. Euro/dolar paritesi ise 1.34 seviyesinin altını görerek yüzde 2 değer yitirdi. İstanbul Borsası dünkü sarsıntıdan payını % 4.68’lik düşüşle aldı. Borsa şirketlerinin değeri 11 milyar dolar eriyerek 226 milyar dolara geriledi. Dünya borsalarındaki toplam kayıp ise 2.5 trilyon doları aştı.

YUNANİSTAN İFLASA YAKIN
Avrupa borsalarının yüzde 5’i aşkın düşüşler kaydetmesi ve paritedeki harekette Yunanistan’ın iflas edebileceğinin ifade edilmesi etkili oldu. Morgan Stanley Asya’nın Başkanı Stephen Roach, “Yunanistan temerrüde düşecek. Finansal piyasalar bunu fiyatlamaya oldukça yakın. Temerrüde halinde risklerin ne olacağı konusunda net bir algımız olmadığını düşünüyorum” dedi.

FRANSA’DAN MEVDUAT GİDİYOR
Kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s’in üç Amerikan bankasının (Bofa, Wells Fargo ve Citi) kredi notlarını düşürmesi bu olumsuz havayı körükledi. Ancak bankalarla ilgili en önemli haber Fransız şirketlerin kendi ülkelerinin bankalarından mevduat çekip güvenli liman olarak gördükleri ABD’li bankalara yatırdığı haberiydi. Fransız borsasının yüzde 4.6’nın üstünde değer kaybetmesi bu haberleri destekledi. Aynı akışın İsviçre ve diğer AB ülkelerinden de ABD’ye doğru devam ettiği belirtiliyor. Diğer yandan ABD’li bankaların yoğun mevduat girişleri nedeniyle faiz vermemeye başladığı ifade ediliyor.

NE OLDU; NEDEN OLDU?
* FED piyasaya para vermek yerine 400 milyar dolarlık tahvil vermekle yetindi
* Morgan Stanley gibi etkili bankalar “Yunanistan iflas edecek” açıklaması yaptı
* Şirketlerin Fransız bankalarından önemli oranda mevduat çektiği haberi yayıldı
* ABD’li bankaların mevduat akışından dolayı artık faiz vermediği ifade ediliyor
* Paranın bu ülkeye kaçışıyla ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 1.76 ile tarihinin en düşük seviyesine geriledi

TEPAV, 2011 ilk çeyrek sonuçları incelendiğinde Türkiye’nin yüzde 11′lik büyüme performansına rağmen üretim düzeyinde bir basamak gerileyerek 45 ülke arasındaki sıralamada 9′uncu sıradan 10′uncu sıraya gerilediğini açıkladı.

TEPAV Küresel Kriz İzleme Grubu’nun küresel üretimin yüzde 91′ini ve küresel ticaretin ise yaklaşık yüzde 87’sini gerçekleştiren 45 ülkenin üretim ve ihracat açısından toparlanma performansına yönelik olarak gerçekleştirdiği izleme çalışmalarının ilk çeyrek sonuçları yayımlandı. Sonuçların değerlendirildiği, TEPAV Ekonomi Politikaları Analisti Sarp Kalkan ile TEPAV Araştırmacısı Ayşegül Dinççağ tarafında hazırlanan ‘Büyüme Rekoruna Rağmen Üretimde Bir Basamak Geriledik’ başlıklı not yayımlandı.

2010 yılı sonu itibariyle yapılan analizde Türkiye’nin, incelenen ülkeler arasında kriz öncesi üretim düzeyine göre üretimini en fazla artıran dokuzuncu ülke olarak belirlendiği açıklanan Not’ta, ‘2011 ilk çeyrek sonuçları incelendiğinde ise Türkiye’nin yüzde 11′lik büyüme performansına rağmen üretim düzeyinde bir basamak gerileyerek onuncu sırada yer aldığı saptanmıştır. Ancak, bu sonuçla bile Türkiye, Polonya ve İsrail’le birlikte Avrupa ve Orta Doğu’yu içine alan geniş coğrafyada en başarılı ülkeler arasında yer almıştır’ denildi.

Not’a şöyle devam edildi:

TEPAV’ın çalışmasında, 45 ülkeyi kapsayan değerlendirme sonuçlarına göre, 2011′in ilk çeyreği itibariyle üretim düzeyi açısından 27 ülkenin, ihracat düzeyi açısından ise 21 ülkenin kriz öncesindeki üretim ve ihracat miktarını aştığı belirlendi. Not’ta şu ifadelere yer verildi: ‘Türkiye, üretim düzeyi açısından kriz öncesi üretim düzeyinin yüzde 8,4 üzerine çıkmıştır. İhracat ise halen kriz öncesi düzeyini yakalayamamış, 2008′in ikinci çeyreğindeki değerinin yüzde 92,5′ine ulaşabilmiştir.

Türkiye, ihracat performansı açısından 45 ülke arasında 31. sırada yer alarak ihracat performansı açısından bazı Avrupa ülkelerinin dahi gerisinde kalmıştır. Bir başka deyişle krizden toparlanma süreci Türkiye açısından iç tüketime dayalı olarak gerçekleşmiştir. Bu dönemde yüksek büyümeyi ve ihracat artışını sağlayabilen Çin, Hindistan gibi Doğu Asya ülkeleri ve bu ülkelere tedarik sağlayan Latin Amerika ülkeleri en başarılı ülkeler olarak göze çarpmaktadır.

Bu dönemin en başarısız ülkeleri ise halen borç kriziyle uğraşan Avrupa ülkeleri ile Mart ayında yaşanan depremden büyük zarar gören Japonya olmuştur. Avrupa ülkeleri arasında ise en iyi büyüme performansını Türkiye göstermiştir. Türkiye, krizde en çok küçülen ülkelerden biri olmasına rağmen toparlanma performansı ile eski üretim düzeyini yakalayarak krizden etkilenmeyen Polonya’yı bile geride bırakmıştır

BDDK taşıt ve konut dışındaki tüketici kredilerindeki genel karşılık oranlarını yeniden belirledi. Mayıs ayı sonunda yaptığı düzenleme ile özkaynağın 10 katını aşan durumlarda genel karşılık oranı binde 3′e çıkaran BDDK, önceki gün bir düzenleme daha yaparak otomotiv ve konut kredileri dışında karşılık oranlarında değişikliğe gitti.

100 liralık tüketici kredisine 4 lira karşılık

Resmi Gazete’de cumartesi günü yayımlanan yönetmelik değişikliğine göre, tüketici kredilerinin toplam kredilerine oranı yüzde 20′nin üzerinde olan bankalar 100 liralık tüketici kredisi için artık 4 lira karşılık ayırmak durumunda olacak. Donuk alacakları taşıt ve konut kredileri dışındaki tüketici kredilerine oranı yüzde 8′in üzerinde olan bankalar da kredilerin vadeleri süresince yüzde 8 karşılık ayırmak durumunda kalacak.

Uygulama bankalara ek maliyet getirecek. Bunun da tüketici kredisi faizlerine yükseliş olarak yansıması bekleniyor. Bu oranı geçmeyen bankalar için de düzenleme getiren BDDK, yüzde 1 olarak ayırdığı nakdi kredi karşılığının taşıt ve konut dışı kredileri dışındaki krediler için 2.5 katına çıkarılacağını duyurdu. Gayrınakdi krediler için binde 2 olarak uygulanan genel karşılık oranı ise bundan böyle bu oranın 1.25 katı olarak uygulanacak.

Bankaların sermaye yeterliliği konusunda “kredi riskine esas tutarın” hesaplanmasında da değişik yapıldı. Yeni düzenleme ile banka bilançolarında kredi riskine esas tutarın hesaplanmasında risk ağırlıklı bölümlere göre “kalan vadesi iki yılı aşan alacaklar” ve “kalan adesi bir yıldan iki yıla kadar olan alacaklar” için karşılık ayrılması karara bağlanıyor. Böylece sermaye yeterlilik rasyosu hesaplamalarında risk oranı yükseltilmiş oluyor.

Moody’s’in açıklamasında Türkiye’nin mali durumunu iyileştirmesine rağmen, hâlen daha dışarıdan gelebilecek kırılganlıklara açık olduğunu söylede. Açıklamada, cari açığın büyüklüğüne ve cari açığı finanse etmek üzere portföy yatırımlarından gelen kaynaklara bağımlılığının, mali temelleri sağlamlaştırmak için büyük önem taşıdığına dikkat çekildi.

Moody’s’in analistlerinden Sarah Carlson, Türkiye’nin cari açığının karşılanması ve azaltılmasına ilişkin zorlukların artması hâlinde, kredi notunun da baskı altında kalabileceğini vurguladı. Carlson, “cari açıktaki hızlı bozulma, şu anda Türkiye için en temel risk” dedi.

Milyar dolarlarca borç alan ve geri ödeyemeyen yunanistan son günlerde emekli maaşlarını dahi ödeyemez oldu iç isyanlar gösteriler baş göstermeye başladı ve Avrupa birliğine üye bir ülkede patlak veren bu kriz diğer ülkeleri de etkiledi.

Gün gün düşüş gösteren Euro bugün 1.9590 seviyesini gördü , Euro’da  yaşanan bu değer kaybının yaz mevsiminin sonuna kadar devam edeceğini düşünüyorum yatırım yapmak isteyenler biraz daha bekleyip turizm mevsiminin ortalarında EURO’ya yatırım yapabilirler.

Dolar ise bugün 1.5740 seviyelerinde seyir ediyor dolar değer kaybı yaşayan Euro karşısında çıkış yapar diye düşünüyorum.

İş Yatırım Menkul Değerler Genel Müdürü İlhami Koç, komşu  ülkelerde büyük potansiyel olduğunu belirterek, “İran özelleştirmeye başlayacak. Irak’ta da banka lisansları oldukça ucuz, risk alabilecek yatırımcı varsa Irak’ta banka lisansı alsın. Suriye de en rahat yatırım yapılabilecek ülke” dedi.

İş Yatırım Menkul Değerler Genel Müdürü İlhami Koç, Türkiye’den risk alma iştahı yüksek yatırımcılar için komşu ülkeler olan Irak, İran ve Suriye’nin önemli yatırım fırsatları sunduğunu söyledi.

İş Yatırım tarafından düzenlenen yatırımcı konferansında gazetecilerin sorularını yanıtlayan Koç, “Irak, İran ve Suriye’ye ziyaretlerde bulunduk. İran özelleştirme sürecine başlamak istiyor, bu ülkeye Batılı ülkelerin girmesi zor ancak Türkiye ve Uzakdoğu’dan şirketler için önemli fırsatlar olabilir. İran’ın satmak istediği varlıklar arasında bankalar da bulunuyor. Irak’ta da çok potansiyel var. Bu ülkede de banka lisansları oldukça ucuz, risk alabilecek yatırımcı varsa Irak’ta banka lisansı almasını öneririm” dedi.

Suriye’nin de bu üç ülke arasında kapasitesi en düşük ancak en rahat yatırım yapılabilecek ülke olduğunu söyleyen Koç, “Suriye’de banka sahibi olabilmek için Suriyeli yatırımcının yüzde 51 pay sahibi olması gerekiyordu ancak son dönemde özellikle Türk bankalarını çekebilmek için bu uygulamayı kaldırdıklarını duyduk. Suriye, Türkiye’den büyük çaplı yatırımcıların gelmesini çok istiyor” diye konuştu.

Halka arzlar avantaj

Halka arzların Türkiye piyasasına girmek için geçen yılki fırsatı kaçıran yabancı fonlar için önemli fırsat yarattığını söyleyen Koç, “Halka arzlar daha önce piyasaya gelmemiş yabancı fonları borsaya çekmek için bir fırsat” açıklaması yaptı.

Hintliler şirket evliliği için geliyor

Birleşme ve satın almalarda global krizle yavaşlayan piyasanın tekrar canlanmaya başladığını belirten İlhami Koç, şu anda yürüyen 30’a yakın görüşme olduğunu kaydetti. Koç, şunları kaydetti:

“Bunlardan iki tanesinde alıcı taraf Hintliler. Görüşmelerde ağırlıklı olarak yabancı şirketler Türk şirketlerine stratejik ortak olmak üzere görüşüyorlar. Eskiden gelişmiş ülkeler gelişmekte olan ülkelerden alımlar yaparken artık gelişmekte olan ülkeler birbirlerinden şirket alımları yapmaya başladı.”

Her zaman söylenir ‘emlak piyasası borsa gibidir’ diye. Onun kadar hızlı olmasa da bazen inişler bazen de çıkışlar gösterir. Piyasa, son 2 yıldır düşüş olmasa bile ciddi bir durgunluk içinde ve fiyatlarda gerilemeler yaşanıyor. 2005 yılındaki furyaya kendini kaptırıp konut alan çevremdeki kişiler ‘Şimdi ne olacak?’ diye soruyorlar. O dönemde çok hızla yükselen fiyatlardan konut alanlar bu artışların hep böyle olacağını düşündü. Ama evdeki hesap çarşıya uymadı!
Türkiye’de alım gücünün yetersizliği nedeniyle konut ihtiyacı bir türlü talebe dönüşemezken, dünyada yaşanan mortgage dalgasının da etkisiyle piyasa beklentileri karşılayamadı. Özellikle yatırım amaçlı konut alanlar büyük bir hayal kırıklığı yaşadı. Yeni konut alınmasına rağmen fiyatlar beklenildiği kadar artmadı. Kira fiyatları geçen yıllara göre büyük düşüşler yaşadı. Bu gelişmelerle birlikte faizlerin yükselmesi konut yatırımcılarının mevduata yönelmesine neden oldu.

Piyasadaki genel görüş yaşanan bu daralmanın taşların yerine oturması bakımından önem taşıdığı yönünde. Yani 2005 yılında istikrarsız ve aşırı bir büyüme gösteren emlak piyasası gerçek seviyesine geliyor. Fiyatlar olması gereken noktalara oturuyor. Piyasanın çok hızlı bir büyüme göstermesi yerine yavaş ama sürekli bir büyüme kaydetmesi bekleniyor. Geldiğimiz noktada gerçekten de çok uygun fiyatlardan ve çok uygun koşullarda konutlar alınabiliyor.

Piyasa olması gereken seviyeye geliyor ama kimse bu istikrarlı gidişatın sürekliliğinin garantisini veremiyor. Standartların ve kurumsallaşmanın yetersiz kaldığı, yanlış yetkilendirilmiş kurumların varlığı nedeniyle emlak piyasası müdahale edilemez bir konumda bulunuyor.

Her durumdan bir fırsat kollayan bir millet olarak piyasayı kendi akışkanlığına bırakmıyoruz bit türlü. Ramazan arifesinde gıda fiyatları yüzde bilmem ne kadar arttı! Peki, neden arttı? Çünkü Ramazan ayı geldi. Hoş geldi, sefalar getirdi de fiyatlar neden böyle oldu anlamakta güçlük çekiyorum. 3 YTL’lik hurmayı 10 YTL’ye satarsan kimse hurma yemez. Sonra o hurmaları çöpe atarsın.

Konutta da durum farklı değil aslında. Kısa bir süre sonra okullar açılacak ve üniversite öğrencileri konut aramaya başlayacak. Bu çok yaşamsal durum piyasada talebin artması olarak değerlendirilecek ve fiyatlara yansıtılmaya çalışılacak. Yani 750 YTL’lik kiralık konut için 1000 YTL istenecek. Sonra konutlar kiraya verilemeyecek ‘piyasa kötü’ denilecek.

‘Nalsı olsa banka kredisiyle herkes konut alıyor’ deyip fiyatlarını arttıranlar şimdi kredi faizlerinin tekrar düşmesini bekliyor. Zaten faizlere fazladan onbinlerce YTL ödeyen vatandaş bir de müteahhit zamlarıyla uğraştı.

Şu aralar konut alan çoğu kişi maalesef ‘acaba kazıklandım mı?’ diye düşünüyor. Çünkü konutları aldıkları fiyatlardan satamıyorlar. Aldıktan sonra fiyatlar artarsa kendilerini iyi hissediyorlar ama bugün olduğu gibi gerilemeler yaşanırsa kötü hissediyorlar. Başta da söylediğim gibi konut piyasası borsa gibi bir inip bir çıkabilir…

birkaç ay önce borsaya adım atıp bir kaç şirketin senetlerini satın aldım bu süreçte düzenli olarak borsayı takip edip biraz bilgi edindim , bu bilgileri artık ekonomi kategorisi altında sizlerle paylaşacağım.

Kategoride yer alacak konuları  kısaca özetlemek gerekirse çıkış yapan kağıtlar , firmalar hakkında yatırım haberleri , güncel ekonomi haberleri , döviz …